De Haachtse Leibeekvallei

De Haachtse Leibeekvallei situeert zich ten zuiden van de Dijle vallei, tussen de steden Mechelen en Leuven. De streek van Haacht behoort tot een oostelijke uitloper van Binnen-Vlaanderen, liggend tussen de Zuiderkempen en het Brabants Plateau.

De Leibeekvallei bestaat uit het Haachts Broek, Schorisgat en Schoonbroek (zie hieronder).

Haachts Broek

Algemeen

Het Haachts Broek is een verzamelnaam voor de gehuchten het Heltsen, het Noorstrebroek, het Gasthuisbos, het Schaebroek en het Haardbos. Deze gebieden kan men situeren ten oosten van de gemeenten Haacht en Wespelaar. Overeenkomstig het gewestplan Leuven is het gebied hoofdzakelijk ingetekend als natuurgebied. Het noord-westelijk gedeelte is ingetekend als landschappelijk waardevol gebied.

Geschiedenis

Eeuwenlang was het Haachts Broek een open landschap. De drassige bodem maakte het gebied ongeschikt voor bewoning. De natte gronden werden gebruikt als weiland en de drogere, hoger gelegen, gronden als akkerland. In de jaren 1950-1960 werden grote delen aangeplant met populieren. De bloemrijke vegetatie werd vervangen door ruigtes met veel brandnetels en bramen. Vandaag Trek je laarzen aan en volg de uitgestippelde wandeling. Zie hoe het gebied verandert onder impuls van de uitgevoerde beheerswerken. Ontdek de pracht van honderden soorten bloemen (waaronder de zeldzame dauwnetel). Luister naar de prachtige zang van de nachtegaal en tientallen andere soorten vogels. Wees stil, en laat je verrassen door reeën.

Toekomst

Natuurpunt wenst dit gebied om te vormen tot een lappendeken bestaande uit grasland, ruigtes, bossen, akkers en moerassen. Hiermee hopen we de rijke bloemenpracht van weleer te herstellen en een thuis te bieden voor verschillende soorten insecten, vogels en zoogdieren zodat ook onze kinderen kunnen genieten van een prachtige natuur.

Het Schorisgat

Geschiedenis

In het Schorisgat kan u wandelen over de oudste weg van Haacht, aangelegd door de Kelten. De fundering van deze "knuppelweg" bestond uit dwarsbalken (de knuppels) en takken en liet wegenbouw door vochtige gebieden toe.. Dit stukje knuppelweg maakte deel uit van de verbinding Brussel-Lier.

Afgaande op de toponomie mag men zeggen dat het Schorisgat weinig veranderderingen heeft gekend in de loop van de geschiedenis.

De nu nog vochtige weiden worden in de 16^de eeuw op de toponomische kaart aangeduid als "euzel" wat natte hooiweide betekent. Ook vinden we plaatsen terug op deze kaart die "rot" (moerassig gebied) heten, duidend op de kwaliteit die de gronden voor de landbouw hebben.

De "donken" (Stampendonkstraat) wijzen op lichtjes verheven plaatsen. De brede depressie aan de Schapendonk is een restant van een rootput voor vlas, vroeger een belangrijke teelt in Haacht. Oorspronkelijk was de wekelijkse markt van Haacht een vlasmarkt!

Vandaag

Het Schorisgat ligt tussen het Haachts Broek in het oosten en het Schoonbroek in het westen. Samen liggen ze verspreid over de langgerekte depressie, gevormd uit Rupeliaan en bestaat uit aluviale kleien, beter bekend als Boomse klei. In deze depressie wordt drinkwater gewonnen uit de Bruseliaan lagen, en dit op een diepte van zo'n 60 meter. Het broek is heel wat droger geworden dan vroeger, oa door het graven van de Leibeek in de 16^de eeuw. Een fenomeen dat wel in meer stukken Vlaamse natuur wordt vastgesteld. De typische flora wordt hierdoor bedreigt, en daarmee het hele ecosysteem.

Toekomst

Ook hier in het Schorisgat heeft Natuurpunt plannen om het cultuurlandschap van overbegraasde weilanden en ééntonige populierenaanplantingen om te zetten in een rijk en gevarieerd lappendeken van perceeltjes. Het startbeheer bestaat uit het kappen van bomen. Dit klinkt misschien wat gek als natuurbeheer, maar in de plaats van de Grote Brandnetel en Kleefkruid zal het oorspronkelijk, en veel rijkere ecosysteem zich herstellen.

Het Schoonbroek

Het Schoonbroek is een 190-ha groot gebied, gelegen op het grondgebied van Haacht en Boortmeerbeek. De Leibeek, die door dit gebied loopt, vormt de grens tussen beide gemeenten.

Het Schoonbroek bestaat hoofdzakelijk uit een combinatie van populierenbossen, afgewisseld met vochtige weilanden en akkers. Verschillende lagergelegen percelen dienen in de winter vaak als overstromingsgebied. Deze afwisseling maakt dat men hier zowel interessante bos- als vochtige weideplanten kan vinden, maar ook typische bos- en weidevogels kan waarnemen.

Wat betreft flora herbergt het Schoonbroek planten als gevlekte orchis, muskuskruid, bosanemoon, sleutelbloem, kruipganzerik, dotterbloem en de zeer zeldzame veldgerst.

Typische broedvogels zijn o.a.koekoek, grasmus, zwartkop en kievit.

Ook roofvogels zoals kerkuil, bosuil, en buizerd zijn hier aanwezig als broedvogel. Op de meer vochtige percelen voelen watersnippen zich thuis.

Samen met het Haachts Broek, Schorisgat, Boortmeerbeeks Broek en Pikhakendonk vormt deze prachtige groene gordel "de vallei van de Leibeek", die vervolgens aansluiting geeft op de dijlevallei.

Voor meer foto's van deze gebieden kan je terecht op onze fotopagina's.